Ze Zijn Toch Niet Gek?!

Wat is Ze Zijn Toch Niet Gek?!

Ze Zijn Toch Niet Gek?! is een communitygerichte aanpak waarin mantelzorgers met een migratieachtergrond die zorgen voor een naaste met (ernstige) psychische problemen worden opgespoord en ondersteund. Indigo preventie voert deze aanpak sinds 2014 uit, samen met Ypsilon en vrijwilligers uit verschillende migrantengemeenschappen: de ambassadeurs. De mantelfoon is sinds 2023 aangesloten. 

De ambassadeurs zijn cruciaal in deze aanpak. Zij geven drie voorlichtingsbijeenkomsten over ernstige psychische problemen, signaleren mantelzorgers en zorgen voor doorverwijzing en ondersteuning. 

Mantelzorgers worden vervolgens individueel of in groepsverband ondersteund door een familie-ervaringsdeskundige van Ypsilon en/of door Indigo preventie. De ambassadeurs blijven daarnaast aanspreekpunt voor psychische problemen binnen hun gemeenschap. 

Noodzaak van de aanpak 

Psychische problemen zoals psychoses of depressies komen in sommige migrantengemeenschappen relatief vaker voor. Toch ontbreekt vaak kennis over deze aandoeningen. Door het taboe rondom psychische problemen voelen families schaamte en praten er niet over. Daarnaast bestaan er geregeld culturele of religieuze verklaringen voor psychische klachten. 

Door deze factoren zoeken families vaak geen of pas laat hulp voor hun zieke familielid – en al helemaal niet voor zichzelf. Dit maakt dat mantelzorgers met een naaste met ernstige psychische problemen vaak zwaar belast zijn.

Onderzoek door Healthy’r 

In 2024–2025 onderzocht Healthy’r de aanpak Ze Zijn Toch Niet Gek?!. De resultaten zijn in juni gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in Post West door Malin Hollaar (Healthy’r), samen met een ambassadeur, een familie-ervaringsdeskundige en de projectleider van Indigo Preventie. 

Belangrijkste bevindingen: 

• Taboe neemt af – Door meer kennis en begrip over psychische aandoeningen worden deze onderwerpen openlijker besproken, binnen én buiten de gemeenschappen. 
• Groter bereik – Dankzij de inzet van ambassadeurs als sleutelfiguren in de wijk, worden mensen bereikt die anders buiten beeld zouden blijven. 
• Kloof wordt kleiner – De blijvende rol en bereikbaarheid van ambassadeurs en ervaringsdeskundigen zorgen voor vertrouwen en stimuleren stappen richting vervolghulp, + voor zowel mantelzorgers als patiënten. 

Key messages 

• Vertrouwen maakt gevoelige onderwerpen bespreekbaar. Ambassadeurs die cultureel aansluiten en al een band hebben met deelnemers, versterken dat vertrouwen met kleine, slimme ingrepen. 
• Ambassadeurs en familie-ervaringsdeskundigen hebben sleutelrollen. Blijf hen ondersteunen, ook na afloop van de interventie. 
• Steun en vertrouwen vragen tijd. Duurzame relaties zijn essentieel. 
• Culturele aansluiting is noodzakelijk. Erken en bespreek zowel culturele en religieuze verklaringen als reguliere hulpvormen, en benadruk dat beide naast elkaar kunnen bestaan. 
• Breder informatieaanbod nodig. Deelnemers hebben ook vragen over aandoeningen die ‘gek gedrag’ veroorzaken, maar niet standaard in de voorlichtingspakketten zitten (bijvoorbeeld dementie of autisme). 

We zijn ontzettend trots op wat we hebben bereikt.  Met hernieuwde energie en vertrouwen gaan we in september van start met een gloednieuwe ronde van Ze Zijn Toch Niet Gek?! 

Meer weten?

Neem contact op met Indigo preventie: bel 088-357 17 00 of mail Nishi Ramlal n.ramlal@indigoprevenite.nl of Maria Smedts m.smedts@indigopreventie.nl.